Merak Edilenler

YETENEKTEN YOKSUN KIZ KARDEŞLER VE ONLARIN EMSAL DAVALARI

 

 

Başlığımızdan anlaşıldığı üzere yazımızın konusu olan yeteneksiz kız kardeşler kimdir merak ediyor olmalısınız.Bu yazımızda sizlere isimleri Effie,Ella,Jessie,Lizzie ve Addie olan Cherry Kardeşlerden bahsedeceğiz.Kimdir bu Cherry Kardeşler ve yeteneksizlikleri neden bu denli önemliydi?

Anne ve babalarını küçük yaşta kaybeden Cherry’ler yaşadıkları kasabada hayatlarına devam edebilmek için türlü işlerlerde çalışırlar fakat hayat zordur ve hayata tutunmaları giderek zorlaşır.1800’lü yılların sonudur.Televizyon yoktur.Sinema yoktur.Kasabanın tek eğlencesi vodviller ve küçük sahnelerde düzenlenen gösterilerden ibarettir.Cherry’lerden biri düşünür taşınır ve kardeşlerine “Neden sahne gösterileri düzenleyip kasaba halkını eğlendirerek para kazanmıyoruz ?”der.Bu fikir diğer kardeşlerin de aklına yatar.Evde hazırladıkları özensiz kostümler,birkaç enstrüman ve acemice planlanan provalar derken Cherry’ler kendilerini sahnede bulurlar.

Sahnede sergiledikleri performanlar şiir okumak,mızıka ve davul çalmak,garip taklitler yapmak,dans edip şarkı söylemekten ibaretti.Kasaba halkı yokluktanmıdır bilinmez bu performansı alkışlarla karşılarlar.Kasaba halkından aldıkları destekle sergiledikleri gösterinin muhteşem olduğunu sanan Cherry Kardeşler gözlerini Chicago’da düzenlenen bir fuara dikerler.Kendilerini yetenekli sanan kız kardeşler sanrıların yanıltıcı olduğunu zamanla öğreneceklerdi elbette.

Cherry’ler gösterilere çıkıyor insanları eğlendirmek için ellerinden geleni yapıyorlardı lakin izleyiciler gösteriden memnun ayrılmıyorlardı.İlk başlarda mutedil tavırlarla izlenilen gösteriler zamanla izleyicilerin yuhlamaları,hakaret naralarına ve sahneye öte beri fırlatmalara dönüşüverdi. Cherry Kardeşler sanki sahnede yuhlanılan,hakarete uğrayan onlar değilmiş gibi sesleri duyumsamıyor,performanslarını ara vermeden sergileyip izleyicileri eğilerek selamlıyorlardı.Bununla kalmıyor sahneden inerken izleyicilere teşekkürlerini de sunuyorlardı.

 

İzleyicilerin korkunç olarak tanımladıkları gösterilerine Cherry Kardeşler “İyi Birşey,Üzücü Birşey” ismini koyarlar.Çoğunlukla İowa civarında gösteri yapan kardeşlerin “ İyi Birşey,Üzücü Birşey” isimli gösterileri giderek aşırı tepki almaya başlar.Bu tepkiler üzerine kardeşler gazetelerin ilgisini çeker.Reklamın iyisi kötüsü olmaz deyip Cherry Kardeşler gazetelerin yaptığı ağır eleştirilere de kulak asmazlar.ilk önce Cedar Rapids Gazetesi 1893 yılı Mart ayında Cherry’ler için ağır eleştiri yapan bir yazı yayımlar.

Gazete,yazısında “Cherry Kardeşler çok kötüler.Sahneye fırlatılan sigara,puro ve plastiklere karşılık öylece duruyorlar.Sanki izleyiciler onları alkışlamış gibi eğilip teşekkür ediyor ve berbat şarkılarına devam ediyorlar” der.Cherryler bu eleştiriyi de yutup gösterilerine devam ederler.Daha sonra Chicago Daily Tribune,Cherry Kardeşleri eleştiren bir yazı yayınlar.Sonra aynı eleştirileri Odebolt Chronicle editörü William Hamilton yapar.Hamilton,Cherry Kardeşler için “Cherry’lerin yeteneksizliğine karşılık insanlar ağızlarını mağara gibi açıp bağırmaya başladılar.Sesleri insan ruhunu lanetler gibiydi” der.Editörün bu eleştirisi Des Moines Lider’de tekrar yayınlanır.

Bu son eleştiri üzerine Cherryler iki gazeteye de dava açarlar.İşte açtıkları bu dava Cherry Kardeşleri tarih sayfalarına yazdırır.Çünkü davaları hukuk tarihinde emsal olarak geçecektir.

İowa Yüksek Mahkemesi dava görülürken Cherry Kardeşlerin savunmasını dinler.Onlar sahnede yetenekli olduklarını,şarkı söyleyip şiir okuduklarını,mızıka ve davul çaldıklarını sergiledikleri sanatın edebi bir sanat olduğunu söylerler.Bunun üzerine yargıç kız kardeşlere performanslarını izlemeden karar veremeyeceğini söyler.Cherry’ler sahne performanlarını bu sefer İowa Yüksek Mahkemesi için sergilerler.

Mahkeme kızları izledikten sonra “ Bir gazete yada dergi kamusal bir gösteriyi özgürce eleştirebilme hakkına sahiptir “ karırını verir.Cherry Kardeşler için yapılan eleştiriler haklı bulunmuştur.Cherry’ler o günkü gösterilerini mahkeme şartlarından dolayı çok kötü sergilediklerini söyleseler de kızların yeteneksizliği artık mahkeme kararıyla onaylanmıştı.Bu dava ile basın yayın organları da özgürce eleştiri yazabilme hakkına sahip oldular.

Cherry Kardeşlerin gösterilerini sergilemekteki ısrarlarının nedeni bilinmemektedir.Sahne performansı konusunda yeteneksizlerdi fakat o dönemin imkanları düşünüldüğünde Cherry’lerin azmine şapka çıkartmamak elde değil.Dönemin imkansızlıkları,yorgun geçen saatler,dinlenmeden çıkılan turneler,sahne provaları,elde dikilen elbiseler,yazılan eleştiriler,sahneye atılan sebze meyveler ve bunların üzerine izleyenlerin yüksek sesle yaptıkları hakaretlere neden katlandıkları hiçbir zaman cevaplanamayacak bir sorudur.Cherry Kardeşler hakkında hiçbir soruya yanıt bulamayacağız.Kızlar yaşadıkları sürece kimseyle evlenmedikleri için Cherry ailesinden de kimse kalmamıştır.Sadece tarihten Cherry Kardeşler gelip geçti diyebiliyoruz.Onlardan bize basın yayın sistemine emsal bir dava ve birde berbat denilen sahne gösterileri kalmıştır.

About the author

Hondorosa

24 Comments

Click here to post a comment