Caravaggio: Sanatta Gerçekliğin Ustası Azılı Bir Katil - Hondorosa
Merak Edilenler

Caravaggio: Sanatta Gerçekliğin Ustası Azılı Bir Katil

Caravaggio, sıra dışı bir yaşam öyküsüne sahip olan Barok sanatın en büyük ustasıdır. İsmini doğduğu kasabadan alan Michelangelo Merisi da Caravaggio yaşamı boyunca beladan uzak kalamamıştır.

Babası,arazi sahibi zengin beylerin topraklarıyla ilgilenirdi. O yıllarda İtalya’da veba salgını vardı ve Caravaggio henüz 5 yaşındayken babası ve dedesini aynı gün vebadan kaybetmişti. 19 yaşındayken annesinin ölümü üzerine kardeşleriyle birlikte yaşadıkları evi satmak zorunda kaldılar. Caravaggio, yaşadığı kasabayı terk edip Milano’ya gitti ve ressam Simon Peterzano’nun çıraklığını yaptı. Daha sonra sanatını ilerletmek için Roma’ ya gitti. Burada önce çevresindeki heykellerin resimlerini,ardından ünlü ressamların eski eserlerinin kopyalarını yaptı. Çalışmalarını yaptığı sırada kendine has bir sanat anlayışı geliştirdi.Kusursuz formda ideal güzelliği yakaladığını düşünüyordu.

Caravaggio, henüz bir kazanç elde edemediği için sıradan halkın içinde sanatıyla uğraşıyordu. Etrafında kendisi gibi yetenekli ancak beş parasız sanatçılar bulunuyordu. Para kazanamamaları onları giderek daha sefil bir yaşamın içine sürüklüyordu.

Caravaggio, resim yaparken geleneksel tasvirleri kullanmaktan hoşlanmıyordu. Havalarda uçuşan melekler, bulutlar, yıldızlar gibi klasik dini temaları çizmekten nefret ediyordu. İçinde bulunduğu gerçek ama bir okadar çirkin yaşamı tuvale yansıtmaktan hoşlanıyordu. O hiçbir zaman taslak hazırlamazdı. Yaşamı boyunca hiç çizgi çizmemiş, aklındaki fotoğrafı direkt tuvale yansıtmış usta bir ressamdı. Modellerini önce dikkatlice izler sonra fırçasıyla resmetmeye başlardı. Modellerini ise sokaklardan bulur,stüdyosunda onlara yeni şekiller verirdi. ” Meyve Sepeti Taşıyan Çocuk” tablosu incelendiğinde bu tabloda döneminin Rönesans etkilerinden eser bulunmadığı görülür.

Caravaggio

Caravaggio

O, zamanının kurallarını değil resimlerine kendi kurallarını kazıyan dik başlı bir ressamdı. Caravaggio, zamanın kurallarına uymak için birbirlerini taklit eden ressamlarla adeta dalga geçercesine bir ” Baküs ” tablosu yaptı. Bilindiği üzere Baküs, mitolojide gençlik ve güzellik tanrısıydı.Oysa Caravaggio’ nun resmettiği Baküs, neredeyse çürümek üzere olan bir üzüm salkımını kirli tırnaklı elleriyle avuçlamış sıradan bir insandı. Tiksindiriciydi. O, resminde bir insanı tanrısallaştırmak yerine bir tanrıyı insanlaştırmıştı.

Caravaggio

Ressam Caravaggio

Caravaggio yaptığı ” Hilekarlar ” tablosuyla Kardinal Francesco Maria del Monte tarafından farkedildi. Kardinal ressamın işlediği konunun farklılığını ancak tüm gerçekliği böylesine güçlü yansıtabilmiş olmasına hayran kaldı. Kardinal, Caravaggio’ya sarayında yaşamasını ve Contarelli Şapeli için bir Aziz Metthew resmi yapmasını teklif etti. Ressam, şapel için istenilen bu tür klasik resimleri yapmayı sevmiyordu. Bunun yerine çevresindeki insanları resmetti. Kumar oynayan insanlar ve Aziz Metthew’u aynı kareye yerleştirdi.

Caravaggio

Sanatı ile ilgilendiği sırada çevresindeki dostlarıyla aşırılıklara kaçıyor hatta onlarla bir çete oluşturmaktan geri kalmıyordu.Saldırgan ve kızgın bir ruh hali kazanmış ve bu karanlık ruhu sanatına çok farklı biçimde yansıtmıştı. Karanlık ruhuna rağmen resimlerde ışığı kusursuz yansıtıyor vurgularını ışık oyunlarıyla ustaca sergiliyordu.

Kendisinden istenilen ” Madonna Acılar İçinde” tablosu bittiğinde resmi gören din adamları ressamı düzeysiz ve hadsiz bulup onu dışladılar.Ressam,Madonna’yı görmeye gelen çıplak ayaklı iki yaşlı hacının ayaklarını kirler içinde resmetmişti.Din adamlarına göre bu saygısızlıktan başka birşey değildi.Bu sebeple ” İsa’nın Diriliş” tablosunun yapımını başka bir ressam olan Giovanni Baglione’ye verdiler.Bunu duyan ressamın şair arkadaşlarından biri Baglione ile dalga geçen bir şiir yazdı.Ressam Giovanni şiiri işitir işitmez Caravaggio’dan davacı oldu ve onu tutuklattı.Mahkemeye çıkan Caravaggio, bu suçu kabul etmediyse de kendisine ev hapsi verildi. Yazılı bir izin almadan evden çıkarsa kürek mahkumu olacağı da belirtildi. Bir süre sonra ev hapsinin bittiğini haber vermek için eve gelen memurlara kılıç ve bıçakla saldırdığı için tekrar hapse girdi. Ressam giderek burnu beladan çıkmayan bir suçlu haline dönüşüyordu.

Caravaggio

Carmelite’deki komisyon herşeye rağmen Caravaggio’dan yeni kilise için ” Meryem’in Ölümü ” isimli bir resim istediler. Bu resim Hz Meryem’in ölümü gibi efsanevi bir resim olmalıydı ancak ressam yine gerçeklik tutkusundan uzak kalamadı. Hz Meryem’i kırmızı bir elbisenin içinde vücudu ölümlü her beden gibi ölüm sebebiyle şişmiş bir şekilde resmetti. Bu resimde Caravaggio ölümü vurgulamak yerine Hz Meryem’in ölümünün etrafındaki insanlara nasıl acı verdiğini yani ölüm acısını vurgulamıştı. Kilise resmi beğenmeyip geri çevirdi. Bu redediliş ressamı derinden etkilemişti.

Caravaggio

Katil Caravaggio

Yaptığı resimler geri çevrilen Caravaggio iyice saldırgan ve öfkeli bir ruh haline girdi. Genç bir adamla tartışmaya girmiş onu düelloya davet etmişti. Ranuccio Tomassoni isimli bu adam duelloda ağır yaralanmış ve kan kaybından ölmüştü. Gencin ölümüyle şehirden kaçan Caravaggio, gıyabında gerçekleşen mahkemede yargılandı ve başına ödül koyuldu.Bunun üzerine bir sene boyunca Napoli’ de kaçak hayatı yaşayan ressam,yeni resimler yapmaktan asla vazgeçmedi. Yeni yaptığı resimlerde pişmanlık ve sevecenlik unsurlarına yer veriyordu ancak artık o bir katildi.

Caravaggio, Napoli’den Malta’ ya geçerek burada Saint John şovalyelerine katılmak istedi. Şovalyeler de ressamdan yeni yaptırdıkları katedral için bir resim yapmasını istediler. Vaftizci Yahya’nın kafasının kesilmesini konu alan resmi yaptığında bunun en önemli eserlerinden biri olduğunu anlamıştı. Resim katedralin doğuya bakan cephesindeki duvarı tamamen kaplıyordu. 5 metre uzunluğundaki resim bir sinema perdesi büyüklüğündedir. Resimdeki şiddet sahnesi,şiddet eğilimli bir insan olmasından sebep onun ustalığı sayılabilir. Ressamın bu muhteşem eserinden sonra şovalyelerin arasına katılma isteği kabul edilir ancak bir ay sonra şovalyelerden birine saldırdığı için tutuklanır. Caravaggio, ne yapar eder hapisten kaçar.

O sırada Roma’da kardinal Caravaggio’nun affı için uğraşmaktadır. Bu sebeple kardinale bir vefa borcu hisseder ve ona bir resim yapar.Bu resimde ” David ve Golliath ” konusunu işler ancak Golliath’ın kafasını kendi kafası olarak çizer. David’in kılıcının üzerine Latince h-as os ” Humilitas Occidit Superbiam ” ( Alçak gönüllülük gururdan üstündür ) yazar. Bu resimle kendince artık kötü ve karanlık yanını öldürdüğünü anlatmak istemiştir.

Son Dönemleri

Ressam yeni yaptığı resimleri yanına alarak Roma’ ya gitmek için gemiye biner. Roma’ya yakın bir limanda gemiden indiği sırada tekrar tutuklanır.O bölgenin yerel polisi kardinalin af için uğraşıp sonunda Caravaggio’yu affettirdiğini bilmediğinden onu hapse atar. O esnada ressamın bütün resimleri limandan kalkan gemiyle birlikte gider. Caravaggio’nun affedildiği öğrenilince polis tarafından serbest bırakılır. Ressam, diğer limanda gemiyi yakalayabileceğini düşünüp hızla ilerler. 100 km’lik yolu yürüyerek aşması ona göre zor değildir ancak o esnada sıtma hastalığına yakalanmıştır. Bir sahilde kendinden geçer ve bayılır. Bir manastıra taşınıp burada tedavi edilmeye çalışılsa da 39 yaşında hayatını kaybeder.

Caravaggio, sanat gücünü gerçeklikten alıyordu. Ona göre her insanın içinde karanlık bir taraf vardı ve resimleriyle bu karanlığa ayna tutmayı başarabiliyordu. Her nekadar karanlık bir ruha sahip olan bir katil olsa da Caravaggio resimlerinde ışığı en iyi kullanabilen en yetenekli ressamlardan biridir.